NASA wybrała dwóch kandydatów na kolejne misje New Frontiers

22 grudnia 2017, 12:06

NASA wybrała dwóch finalistów koncepcyjnych misji robotycznych, które miałyby odbyć się w połowie przyszłej dekady. Jedna z nich zakłada pobranie i przywiezienie na Ziemię próbki komety, a druga – stworzenie drona, który poszuka potencjalnych miejsc do lądowania na największym księżycu Saturna – Tytanie.



Anakondy – prehistoryczne giganty we współczesnym świecie

3 grudnia 2025, 09:05

W przeszłości po Ziemi chodziły liczne gatunki wielkich zwierząt. W środkowym i górnym miocenie (12,4–5,3 milionów lat temu), gdy klimat był znacznie cieplejszy, a rozległe obszary podmokłe zapewniały obfitość pożywienia, istniały 12-metrowe kajmany czy słodkowodne żółwie o długości przekraczającej 3 metry. Wszystkie te gatunki wyginęły. Ale nie anakondy. One oparły się trendowi zmniejszania rozmiarów ciała i prehistoryczne giganty wciąż można spotkać w ich środowisku naturalnym.


Dieta szyta na miarę płci

17 lipca 2008, 10:55

Dieta silnie wpływa na długość życia i sukces reprodukcyjny. Co jest dobre dla mężczyzn, nie musi jednak sprzyjać kobietom i na odwrót. Tymczasem współcześni ludzie bazują na kosmopolitycznym menu, które poprzez swoje uśrednienie nie służy żadnej z płci (Current Biology).


Po co chodzić, skoro można skakać?

4 grudnia 2012, 13:53

Dzięki wiosłowatym strukturom z tylnych kończyn przedstawiciele rodziny Tridactylidae potrafią wyskakiwać z wody. W odróżnieniu od zwierząt wykorzystujących napięcie powierzchniowe, np. nartników czy bazyliszków, odpychają się nogami od zanurzanych głębiej kul wody.


Wysokie temperatury negatywnie wpływają na plemniki ptaków

22 stycznia 2018, 12:45

Bardzo wysokie temperatury, typowe m.in. dla fal upałów, znacząco obniżają jakość spermy zeberek timorskich (Taeniopygia guttata), czyli ptaków teoretycznie przystosowanych do życia w suchych środowiskach.


Zginęło 20 000 ludzi, doszło do awarii Fukushimy, a wszystko przez cienką warstwę mułu

4 lutego 2026, 09:53

W 2024 roku najnowocześniejszy na świecie statek badawczy z systemem głębokiego wiercenia, Chikyu, wyruszył do Rowu Japońskiego, by zbadać przyczyny rozerwania uskoku Tōhoku-oki. Właśnie dowiedzieliśmy się, że trzęsienie ziemi Tohoku z 2011 roku, które zabiło około 20 000 osób i spowodowało awarię w elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi, było tak katastrofalne z powodu... cienkiej warstwy mułu bogatego w iły. Była ona uwięziona między warstwami skał.


Palą w obronie własnej

12 sierpnia 2008, 13:23

Papryczki chili zawdzięczają swoją pikantność atakującym je mikroorganizmom. Owady robią w ich skórce dziurki, otwierając drogę infekcjom grzybiczym. Grzyby z rodzaju Fusarium niszczą nasiona, zanim ptaki mają okazję rozrzucić je po okolicy. Rośliny nie mogą się przez to rozmnażać, a kto się nie rozmnaża, ten ginie. Palący smak stał się więc mechanizmem obronnym, mającym odstraszyć namolnych intruzów (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Statystyka doświadczenia wpływa na korygowanie błędów

31 grudnia 2012, 11:07

Co robią ptaki, by nie zacząć lub przestać fałszować? Ludzie mogą się wspomagać np. procesorem dźwięku Auto-tune, lecz nasi skrzydlaci przyjaciele muszą się zadowolić starą metodą prób i błędów. Okazuje się jednak, że ptaki ignorują błędy wypadające poza zwykły zakres pomyłek, co zadaje kłam modelom twierdzącym, że im większy błąd w informacji zwrotnej, tym większa zmiana zachowania ruchowego. Jak widać, wszystko ma swoje granice...


Światło moduluje funkcje hipokampa i uczenie przestrzenne

7 lutego 2018, 06:00

Spędzanie zbyt długiego czasu w słabo oświetlonych pomieszczeniach może zmieniać strukturę mózgu, upośledzając zdolność do uczenia i zapamiętywania.


Nauka ma coraz większy problem z AI. Gwałtowny wzrost fałszywych cytowań w artykułach naukowych

12 maja 2026, 15:11

W ostatnich latach w Polsce miało miejsce kilka spektakularnych przypadków opublikowania artykułów czy książek wzbogaconych przypisami do nieistniejących źródeł naukowych. Jasnym było, że źródła te zostały zmyślone przez wielkie modele językowe. Gdy nieistniejące prace są cytowane przez dziennikarzy i pisarzy, jest to niepokojący sygnał. Gorzej, gdy takie rzeczy zdarzają się w recenzowanych artykułach naukowych. To oznacza, że mamy problem. I jest on coraz bardziej poważny.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk